3. Safak vakti agarmadan evvelki
zamandan ta gün batincaya kadar orucu bozan seylerden
kendini muhafaza etmek.
Orucun farz olmasinin 7
sarti vardir.
1. Müslüman olmak.
2. Bülüg çagina erismis olmak.
3. Akilli olmak.
4. Hayatta olmak.
5. Mukim olmak yani seferi olmamak.
6. Hayizli olmamak.
7. Nifasli olmamak.
Orucu bozan seyler:
1- Yemek yemek
2- Içecek seylerden bir sey içmek
3. Cima etmek. (cinsi münasebette
buliunmak)
4. Hayizli olmak.
5- Nifasli olmak.
6- Agiz dolusu kusmak.
Bazi seyler vardir ki, orucu bozmaz , üzerinden farz düser ,
ama fazla olan sevabi gider. Çektigi açlik ve susuzluk
yaninda kalir diye hadis-i serifte belirtilmistir ki
sunlardir. Yalan söylemek, giybet etmek, dedikodu (söz
tasimak) yalan yere yemin etmek gibi seyler orucu bozmaz ama
orucun sevabini götürür.
Yedi kimse vardir ki, o
kimselerin oruç tutmamalarina seriat müsaade etmistir.
1. Hasta
2. Misafir
3. Hayizli kadin
4. Nifas üzere olan kadin
5. Hamile olan kadin , eger gücü
yetmezse
6. Emzikli kadin, çocuguna zarar
gelmesinden korkarsa
7. Çok yasli olan ihtiyarlar
Oruç tutmayabilir.
Oruçta Iki çesit niyet
vardir.
1. Ramazan , nafile,nazeri muayyen
bu üçünün niyeti aynidir. baslangici; günün dogmasindan
sonra günes zevale gelmeden yememis ve içmemis oldugu halde
niyet ederse oruç sahih olur. Zeval vaktinde ve daha sonra
yapilan niyet sahih olmaz.
2. Kazai Keffaret, Nezri mutlak;
bu üçünün de niyeti aynidir. Gün batimindan itibaren tan
yeri agarmazdan evvel( imsak vakti) arasinda nityet edilirse
oruç sahih olur. Tan yeri agardiktan sonra bu tür oruç için
niyet edilmesi caiz degildir.
Oruç tutanlar üç türlüdür.
Cahiller orucu, Alimler orucu, Peygamberler orucu.
2- Alimler orucu: Yemezler,
içmezler, Cima etmezler, ama günahta islemezler.
3- Peygamberler orucu: Onlarda
evvelkiler gibi Yemezler, içmezler, Cima etmezler, ayrica
günah islemedikleri gibi bütün süpheli islerden kaçarlar.
Bes kimse orucunu bozsa
onlara Keffaret lazim gelmez.
1- Hasta
2- Misafir
3- Emzikli kadin çocuguna zarar
geleceginden korktuysa.
4- Çok yasli kisiye
5- Açlik ve susuzluktan dolayi
ölmekten korkan kisiye
Bu kisilere Keffaret gerekmez ancak özrü gittikten sonra
tutamadigi oruçleri gününe gün olarak kaza yapmasi lazimdir.
Ramazanin ilk günü hakkinda
süphe varsa bir kaç çesit niyet vardir.
Ramazan oldugundan süphelenildigi zaman:
Ramazana niyet etmek, yahut baska bir vacib oruca niyet
etmek yahut ramazan ise ramazan degilse nafileye niyet etmek.
Bunlar kerahatle caizdir.
Bir çesidi ise kerahatsiz caizdir. O mutlak oruca niyet
etmis yahut sabana yani nafileye diye niyet edilmis ise
bunda kerahat yoktur böyle yapilmasi caizdir.
Niyetin bir sekli vardir ki bu caiz degildir: Eger ramazan
ise ramazana niyet ettim, degilse niyetsizim demek caiz
degildir.
Bir kimse ramazanda oruca niyet
etse, ögleden evvel yese Imam-i Azam'a göre keffaret lazim
degil, Imameyn katinda ise keffaret lazim gelir. Eger
ögleden sonra yerse keffaret gerektiginde Hepsi ittifaki
etmislerdir.
Bir kimse iki, ya üç Ramazandan
birer gün oruç bozsa her birinden dolayi birer kaffaretmi
yapar yoksa üçüne bir keffaret mi yapmasi gerektiginde
ihtilaf vardir. Ancaqk güzel olan her birine ayrica keffaret
yapmasidir.
Bir kisinin ramazandan borcu olsa
o kisi tutmasa ve üzerinden bir sene geçse, bazi ülemanin
beyanina göre o adam günahkar olur.
Bir kisi keffaret tutarken
Ramazan-i serif gelse Ramazandan sonra tekrar bastan tutmasi
lazim gelir. Evvelkiler sayilmaz.
Bir kisi sefere niyeti olmadan
orucunu bozsa ama sonra sefere gitmesi icab etse hem kaza
hem keffaret icab eder.
Bir kisi Ramazanda sefere niyet
etse orucunu yese. sonra sefere gitmese kaza lazim olur.
keffaret gerekmez. Ancak aksama kadar yemek yemesi haramdir.
Sonra gününe gün olarak kaza eder.
Bir kisi sefere niyet etmeden
orucunu bozsa sonra zorla sefere gönderseler (sürseler)
ihtilaflidir. Asil olan hem kaza hem keffaret gerekir.
Bir kimse ramazanda deli olsa(
aklini kaybetse) ve tekrar bulsa yani ramazanin bir kismini
deli olarak geçirse deli oldugu gün kadar kaza eder. eger
akli yerine gelmezse Ramazan orucu onun üzerinden düser.
Bir kimse unutarak yese, yahut
unutarak cima etse orucu bozulmaz. Eger orucum bozuldu sanip
yerse kaza lazim olur. Keffaret lazim olmaz. Eger orucunun
bozulmadigini bilip yerse hem kaza hem keffaret lazim gelir.
Bir kimse terini yutsa yahut
boyali bir ipligi çignese ve boyasini yutsa yahut baska
birisinin tükürügünü yutsa yehut kendi tükürügünüdisari
çikarip yutsa yahut dislerinin arasinda olan yemek
artiklarini yese nohut tanesinden fazla oldugu taktide bu
nlarin hepsinde kaza lazim olur Ancak diger bir sekilde
ihtilafli olup asil olan orucun bozulmasidir.
Bir kimse avuç miktari tuz yese
orucu bozar. Ancak sadece kaza gerekir. fakat azicik yemis
olsa orucu fasit olur.
Bir kimse çalisirken bunalsa
ikindiden sonra orucunu yese hem kaza hem keffaret gerekir.
Ancak bir kadin(evli) veya cariye bunalipta yerse bu
çalismadigi durumda erkegi veya sahibi(cariyenin) dövecek
olursa keffaret gerekmez) kaza gerekir.
Bir kimse susam tanesini sadece
çignese ve yutmasa orucu bozulmaz. Fakat yutarsa ister
çignesin ister çignemesin orucu bozulur.
Oruç onbes çesittir.
Üçü farz, üçü vacib, basi haram, dördü sünnettir.
Farz olan ; Ramazan, Kaza, Keffaret.
Vacib olanlar: Nezri muayyen, nezri mutlak ve nafileyi geri
çevirmek( kaza etmek).
Haram olan: Ramazan bayraminin ilk günü, Kurban bayraminda
dört gün, yani yilda 5 gün oruç turmak haramdir.
Sünnet olan oruç: Islami aylarin on üç, on dört ve on
besinci günlerinde oruç tutmak, Davud (a.s.) in orucu bir
gün tutup bir gün tutmamak. Pazartesi , persembe , asure
günü, arefe günü ve benzer mübarek günlerde oruç tutmak
sünnettir.
